Begrijpen om beter te handelen: de klimaat- en circulaire economiefresk

Onder de methodologische oefeningen van de Raad is een van de doelstellingen om de kennis van de groep te evalueren en te versterken. In die geest werden de deelnemers uitgenodigd om de link tussen klimaatverandering en consumptie te verkennen door middel van de Klimaat- en circulaire economiefresk, een pedagogisch instrument dat gebaseerd is op de IPCC-rapporten (Intergouvernementele Werkgroep inzake Klimaatverandering).

(c) Bryapro

De fresk maakt het mogelijk om de oorzaak-gevolgrelaties tussen menselijke activiteiten en de klimaatontwrichting te visualiseren met behulp van informatieve kaarten. Door deze elementen met elkaar te verbinden, konden de deelnemers hun inzicht in de onderliggende mechanismen verdiepen en zich bewust worden van de impact van onze productie- en consumptiewijzen.

In een tweede fase werd de aandacht gericht op de werking van onze economie en de principes van de kringloopeconomie. Verscheidene kernbegrippen kwamen aan bod:

  • De “Value Hill” (waardepiramide) die de drie fasen in de levenscyclus van een product beschrijft: productie, gebruik en end-of-life.
    • De oplossingen om de waarde van producten te behouden en de milieu-impact te beperken, zoals hergebruik, herconditionering, composteren en gesloten kringlooprecycling.
  • De functionaliteitseconomie, waarin het gebruik boven het bezit wordt gewaardeerd (bijv. verhuur, gezamenlijk gebruik van goederen).
  • De industriële en territoriale economie, die de middelen lokaal optimaliseert (bijv. het hergebruik van onverkochte voedingsmiddelen voor verwerking).

Tijdens de uitwisselingen gaven verschillende elementen aanleiding tot verbazing bij de deelnemers: “Ik had geen idee hoeveel grondstoffen nodig zijn om een gsm te maken.”, “Ik ben verrast door het aandeel van de bouwsector in de vervuiling.”

Sommigen hadden een gevoel van onmacht door de omvang van het probleem, terwijl anderen de klemtoon legden op de noodzaak om tot actie over te gaan: “Deze vaststellingen zijn deprimerend, maar we moeten ons hierdoor niet laten tegenhouden en moeten handelen voor de toekomstige generaties.”, “Dit doet me nadenken over wat ik concreet kan doen als burger.”, “Als we ons voornemen om de handen uit de mouwen te steken, voelen we ons minder neerslachtig!”

Enkele kerncijfers

• 1 ton smartphones bevat ongeveer 300 gram goud.
• Wereldwijd wordt elk jaar 80 miljard ton grondstoffen gedolven.
• “Ik ben verbaasd over de fiche over de magnetron: er is 2 ton grondstof nodig om er een te produceren!”